a-saila Wiradjuriera | Gramateka

Wiradjuriera

WIRADJURI, WIRADJURI, WIRADJURI

 

Ikus Ozeania atalean ABORIGINAL WORDS liburua.

 

Language family: Australian, Pama-Nyungan, Wiradhueic.

Language codes:

        ISO  639-1   -

        ISO  639-2   -

        ISO  639-3   wrh

AIATSIS: D10

Glottolog: wira1262.

 

Beste izen batzuk(autoglotonimoa:  Wirraaydhuurray Wirraayjuurray):

berrembeel alt wiradhuri [WRH].

warandgeri alt wiradhuri [WRH].

werogery alt wiradhuri [WRH].

wiiratheri alt wiradhuri [WRH].

wira-athoree alt wiradhuri [WRH].

wiradhuri [WRH] hizk. Australia.

wiradjuri alt wiradhuri [WRH].

wiradjuri alt wiradhuri [WRH].

wiraduri alt wiradhuri [WRH].

wiraduri alt wiradhuri [WRH].

wiraidyuri alt wiradhuri [WRH].

wirajeree alt wiradhuri [WRH].

wirashuri alt wiradhuri [WRH].

wiratheri alt wiradhuri [WRH].

wirracharee alt wiradhuri [WRH].

wirrai’yarrai alt wiradhuri [WRH].

wooragurie alt wiradhuri [WRH].

wordjerg alt wiradhuri [WRH].

 

AUSTRALIA

 

wiradhuri (wiradjuri, berrembeel, warandgeri, werogery, wiiratheri, wiraathoree, wiraduri, wirajeree, wirashuri, wiratheri, wirracharee, wiraidyuri, wirrai’yarrai, wooragurie, woedjerg) [WRH] 3 (?) hiztun (1981, Wurm and Hattori). New South Wales, Murray River-tik Macquarie River-eraino, Lachlan River ibaian zehar Murrumbidgee River ibaiaren gurutzegunetik Parkes-eraino. Australian, Pama-Nyungan, Wiradhueic. Iraungitzear.

 

Hizkuntza / lengua: wiradjuriera / wiradjuri / wiradjuri / wiradjuri.

Hiztunak / hablantes (1981): 3 (?) hiztun (Ethnologue).

Herrialdea / país: Australia.

 

 

HISTORIA. Wiradjuriera pama-nyungan hizkuntzen wiradjuri taldeko hizkuntza bat da. Mila bat pertsonak mintzatzen dute Australiako Hegoaldeko Gales Berriko erdialde-hegoko eskualdean. 1981ean 3 pertsona bakarrik mintzatzen ziren  wiradjurieraz. Ezaguna zen azken natibo hiztuna joan den mendeko 80ko erdialdean zendu zen, baina orduz gero ahaleginak egin dituzte hizkuntza berpizten, batez ere Wiradjuri Elder Stan Grant-ek. 1988an Wiradjuri Council of Elders-ek ortografia batasun bat onetsi zuen eta gaur hainbat testu liburu, gramatika eta hiztegi bat dituzte eta beste hainbat material ere bai beren hizkuntza berreskuratzeko. Hezkuntzako maila guztietan era arautuan irakasten da Hegoaldeko Gales Berriko Parkes eta Forbes hirietan, non g.g.b. populazioaren % 10ek mintzatzen duen.

 

HIZKUNTZA. Ezaugarri nagusiak.

Fonetika.

Morfosintaxia.

Idazkera. Latindar alfabetoa.

 

 

HISTORIA. Wiradjuri es un idioma del grupo wiradjuri de las lenguas pama-nyungan. Hablan este idioma unas 1.000 personas en la región central sur de la Nueva Gales del Sur de Australia.

En 1981 solo 3 personas hablaban wiradjuri. El último nativo conocido hablante de wiradjuri murió a mediados de los 80 del pasado siglo, pero posteriormente se han realizado esfuerzos para revitalizar el idioma, particularmente por parte de Wiradjuri Elder Stan Grant.  En 1988 el Consejo de Ancianos Wiradjuri adoptó para la lengua un sistema ortográfico estandarizado y hoy poseen libros de texto, gramáticas, un diccionario y materiales escritos en wiradjuri. Se enseña de manera reglamentada en todos los niveles de educación en las ciudades de Parkes y Forbes de Nueva Gales del Sur, donde aproximadamente un 10% de la población lo habla.

 

 

LENGUA. Principales características.

Fonética.

Morfosintaxis.

Escritura. Alfabeto latino.

 

 

GRAMATIKAK, METODOAK, ESKULIBURUAK

 

ABORIGINAL WORDS, Macquarie Dictionary, Words from australian aboriginal and Torres Strait islander languages, Part I: New South Wales: bundjalung, ngiyampaa, paakantyi, the sydney language, wiradjuri. Part II: Victoria: wembawenba. Part III: South Australia: diyari, kaurna. Part IV:Western Australia: nyungar, gooniyandi, yindjibarndi. Part V: Northern Territory: dätiwuy, eastern arrernte, murrinh-patha. Part VI: Queensland: meryam mir, wik-mungkan, torres strait creole, General editors: Nick Thieberger and William McGregor, The University of Sydney, 19,5x12,5, 724 or., Sydney, 2007.

 

FONOLOGIA

 

Wiradjurieraren ahoskera / Wiradjuri pronunciation

 pronunciación