a-saila Thaiera | Gramateka

Thaiera

THAI, TAI/TAILANDÉS, THAÏ

 

Language family: Tai-Kadai, Kam-Tai, Be-Tai, Tai-Sek, Tai, Southwestern, East Central, Chiang Saeng.

Language codes:

        ISO  639-1    th

        ISO  639-2    tha

        ISO  639-3    tha

Glottolog: thai1261

Linguasphere: 47-AAA—b

 Beste izen batzuk (autoglotonimoa: ภาษาไทย phasa thai):

“youanne” gutxiesgarria alt thai, northern [NOD].

“youon” gutxiesgarria alt thai, northern [NOD].

“yuan” gutxiesgarria alt thai, northern [NOD].

central tai alt thai [THJ].

dambro alt thai, southern [SOU].

isaan alt thai, northeastern [TTS].

isan alt thai, northeastern [TTS].

issan alt thai, northeastern [TTS].

kam mu’ang alt thai, northern [NOD]. 

kammüang alt thai, northern [NOD]. 

kammyang alt thai, northern [NOD].

khon mung alt thai, northern [NOD]. 

khon myang alt thai, northern [NOD].

la nya alt thai, northern [NOD]. 

lan na alt thai, northern [NOD].

lanatai alt thai, northern [NOD]. 

lanna alt thai northern [NOD].

mu’ang alt thai, northern [NOD]. 

muang alt thai, northern [NOD].

myang alt thai, northern [NOD]. 

northern thai alt thai, northern [NOD]. 

pak tai alt thai, southern [SOU].

pak thai alt thai, southern [SOU].

paktay alt thai, southern [SOU].

payap alt thai, northern [NOD]. 

phyap alt thai, northern [NOD]. 

siamese alt thai [THJ].

standard thai alt thai [THJ].

tai nya alt thai, northern [NOD].

thai [THJ] hizk. Tailanadia; baita AEB, Arabiar Emirerri Batuak, Midway Islands eta Singapur ere.

thai northeastern [TTS] hizk. Tailandia.

thai northern [NOD] hizk. Tailandia; baita Laos ere.

thaiklang alt thai [THJ].

western laotian alt thai, northern [NOD].

 LAOS

 thai, northern (lanna, lan na, lanatai, “yuan”, “youon”, “youanne”, myang, muang) [NOD] 3.000/5.000 hiztun (1962, Lafont). Haut Mekong eta Sayaboury probintziak, Laos. Daic,, Tai, Southwestrn, East Central, Chiang Saeng. Dialektoa: nan. Ikus sarrera nagusia Tailandian.

 TAILANDIA

 thai (central tai, standard thai, thaiklang, siamese) [THJ] 20/25 milioi hiztun (1990, A. Diller), barne eginik 400.000 khorat (1984), ama hizkuntza duten 4.704.000 thaieradun, zeinek txinatar talde etnikoa osatzen duten, edo txineraren % 80 (1984); herrialde gustietako populazio osoa 20.047.000/25.000.000. Tailandiaren erdialdea, Bangkoken zentratua; khorat dialektoa Ratchasiman. Halaber mintzatua AEB, Arabiar Emirerri Batuak, Midway Islands eta Singapurren ere. Tai-Kadai, Kam-Tai, Be-Tai, Tai-Sek, Tai, Southwestern, East Central, Chiang Saeng. Dialektoa: khorat thai (kora). Herriari batzuetan “siamdarra” deitzen zaio. Hizkuntza ofiziala, gramatika, SVO, thai idazkera.

thai, northeastern (isan, isaan, issan) [TTS] 15.000.000 hiztun (1983, SIL) / 23.000.000 hiztun barne eginik lao, gutxienez 1.000.000 Bangkoken. Kalerng-ek milaka batzuk hiztun ditu (1990, A. Diller ANU); Northeastern; 17 probintzia. Kalerng dago Sakon Nakhon-en eta Nakhon Phanom-en. Tai-Kadai, Kam-Tai, Be-Tai, Tai-Sek, Tai, Southwestern, East Central, Lao-Phutai. Dialektoak: northern isan, central isan (kalerng, kaleung), southern isan, korat. Korat dialektoa aski ezberdina da eta baliteke hizkuntza bereizia izatea. % 80k isan erabiltzen du etxean, % 1ek central thai, % 11k biak erabiltzen ditu. Herriari “isan” deritza. SVO, thai idazkera.

thai, northern (lanna, lan na, lanatai, “yuan”, phyap, payap, kammüang, kammyang, myang, kam mu’ang, mu’ang, khon mung, khon myang, tai nya, la nya, northern thai, western laotian) [NOD] 6.000.000 hiztun (1983, SIL); herrialde guztietako populazio osoa 6.003.000. Chiangmai, Chiangrai, Lamphun, Lampang, Maehongson, Hot, Nan, Phayao, Phrae, Uttaradit, Tak probintziak. Halaber mintzatua Laosen ere. Tai-Kadai, Kam-Tai, Be-Tai, Tai-Sek, Tai, Southwestern, East Central, Chiang Saeng. Dialektoak: nan, bandu, tai wang. Nan dialektoa ezberdinagoa da; hiztun landatar edo eskolatugabeek elebitasun mugatua dute central thaiz. % 87,5ek northern taia erabiltzen du etxean, % 3k central thaia, % 9,5ek biak. Herriari “khon mung” deritza, baina ez du atsegin “yuan” izena. Denbora luzez yuan idazkera eduki du, non idatzi diren sermoi budistak, inskripzioak, Biblia. Gaur ez da erabiltzen. Batzuek irakur dezakete. Thai idazkera erabili izan da literaturan northern thaian ere, nahiz eta beharrezko kontraste batzuk falta zaizkion. Egunkariak.

thai, southern (pak thai, pak tai, paktay, dambro) [SOU] 5.000.000 hiztun (1990, A. Diller ANU), barne eginik 1.500.000 muslim tai (1981, Wurm and Hattori). Chumphon, Nakom Srithammerat; 14 probintzia guztira. Muslim taiak dauden probintziak Chumporn, Nakorn Srithammerat, Phattalung, Songkhla, Ranong, Phanga, Phuket, Krabi, Trang, Satun dira. Tai-Kadai, Kam-Tai, Be-Tai, Tai-Sek, Tai, Southwestern, Southern. Dialektoak: tak bai (tai tak bai), thai malay (tai islam). Mugen ondoko dialektoak besteetatik asko ezberdinak dira. % 81ek southern taia erabiltzen du etxean, %8,5ek central taia, % 10,5ek biak. Muslim taiek (“thay malay”) southern taia bakarrik erabiltzen du.

 Hizkuntza / lengua: thaiera / thai / tai / thaï.

Hiztunak / hablantes (2001): 35.110.000 (Rafael del Moral).

Herrialdea / país: Tailandiako Erdialde eta Hegoaldea: 32.490.000;

       Txina: 1.130.000; Vietnam: 1.250.000 eta beste.

 

 

HISTORIA. Thai familiako hizkuntza daikoa, txuanera, laosera eta txanera ere hartzen dituen familiakoa. Thailandiarrek zorrotz betetzen dute budismoa eta horregatik dauka sanskritoaren eta khemerreraren eragina, hauek izan zirelako, erlijioaren eraginez, kulturako lehen hizkuntzak. Gaur palierak ordezkatu ditu.

 

Literatur hizkuntza erdialdeko dialektoan oinarritzen da, batez ere Bangkokeko mintzoan. Bere testu zaharrenek historiaz dihardute, bereziki kronikek, baina maiz agertzen dira gai erlijiosoak eta poesia ere. Thai literaturaren  obrarik zaharrena Traiphum da, XIV m.koa.

 

HIZKUNTZA. Ezaugarri nagusiak.

Fonetika. A) Bost tonu bereizten ditu (ertaina, baxua, garaia, beheranzkoa eta goranzkoa) ahotsa goratuz, bokal luzeak eta laburrak kontuan hartu gabe. B) Bere kontsonanteen hotsak beste hizkuntzen hotsetatik nahikoa urrun agertzen dira eta hauetako bi ia bereak bakarrik dira. Berrogeita lau letra erabiltzen ditu idazkeran. Bokalak 14 dira eta konbinatu daitezke beste 20 bat ere eratzeko.

 

 Morfosintaxia. A) Hitz gehienak monosilabikoak dira. Ez dira deklinatzen eta plurala pertikulen bidez bereizten du. B) Behar sozio-kulturalak eta beste hainbat kortesia arau bete ahal izateko, izenordainen sistema oso zabal eta konplexua du. C) Adizkerak mono-silabikoak dira eta aldaezinak eta denborak (iragana, orainaldia, progresiboa eta futuroa) eta moduak formak erantsiz adierazten dira. D)  Perpausaren ohiko ordena Subjektua + Aditza + Osagarriak da. E) Bere hiztegiko elementu asko hizkuntza indo-ariarrek hornitu dute, batez ere sanskritoak eta palierak. Txineraren eragina ere nabarmena du. F) Hona hemen thaieraz lehenengo 10 zenbakiak: : nöng, et (1), sóng (2), sám (3), si (4), hà’ (5), hok (6), cet (7), pet (8), kàw’ (9), sip (10).

Idazkera. Thai alfabetoa Ramkamhaeng erregeak asmatu zuen 1283an khemer alfabetoan oinarrituz, hau indiar idazkeretan finkatu zelarik. Baina thaieraren zailtasun edo berezitasun nabarmenena perpauseko hitzak ez bereiztea da. Irakurleak berak ondorioztatu behar ditu. Hots berarentzat ere hainbat grafia baditu.

 

 

HISTORIA. Lengua daica de la familia tai a la que también pertenecen el chuan, el lao y el chan y es propia de Tailandia. Los tailandeses profesan con rigor el budismo, de ahí la influencia del sánscrito y también del jemer, que fueron, por su influencia religiosa,  las primeras lenguas de cultura. Actualmente han sido sustituidas por el pali.

La lengua literaria se basa en el dialecto central, esencialmente en el habla de Bangkok. Sus textos más antiguos  están dedicados a la historia, especialmente las crónicas, pero  también son frecuentes los temas religiosos y la poesía. La obra más antigua  de la literatura tai es  el Traiphum, del s. XIV.

 

LENGUA. Principales características.

Fonética. A) Distingue 5 tonos (medio, bajo, alto, montante y descendente) que se diferencian por la elevación de la voz, en los que no interviene la distinción entre vocales largas y breves. B) Sus sonidos consonánticos se muestran bastante alejados  de los sonidos de las demás lenguas y dos de ellos son prácticamente  únicos. Se escriben con 44 letras. Las vocales son 14 y pueden combinarse para formar otras 20.

Morfosintaxis. A) La mayoría de las palabras son monosilábicas. No se declinan y distinguen el plural mediante partículas. B) Usa un amplio y complejo sistema  de pronombres para cumplir con las exigencias socioculturales y otras normas de cortesía. C) Las formas verbales son monosilábicas e invariables y los tiempos (pasado, presente, progresivo y futuro) y los modos deben indicarse mediante formas añadidas.  D) El orden habitual de la oración es Sujeto + Verbo + Complementos. E) Buena parte de su vocabulario se ha enriquecido por la influencia de las lenguas indo-arias, en particular el sánscrito y el pali. No es despreciable la influencia del chino. F) Los 10 primeros números en tai son: nöng, et (1), sóng (2), sám (3), si (4), hà’ (5), hok (6), cet (7), pet (8), kàw’ (9), sip (10).

Escritura. El alfabeto tai fue creado en 1283 por el rey Ramkamhaeng a partir del alfabeto jemer, a su vez inspirado en las escrituras indias. Pero la mayor dificultad  o particularidad de la lengua tai es que no separa las palabras en la frase. Le corresponde al lector deducirlas. Presenta además varias grafías para un mismo sonido.

 

 GRAMATIKAK, METODOAK, ESKULIBURUAK

 EASY THAI, An introduction to the Thai Language, Gordon H. Allison, 22,5x15, 105 or., Singapore, 1969.

THAI FOR BEGINNERS, Benjawan Poomsan Backer, Paiboon Publishing, 20,5x14, 270 or., Bangkok, 1995.

THE MAIN OF THAÏ GRAMMAR, The main of thaï, Charles Degnau, 18x11,5, 120 or., Bangkok, 1999.

THE MAIN OF THAÏ VOCABULARY, The main of thaï, Charles Degnau, 18x11,5, 120 or., Bangkok, 1999.

 HIZTEGIAK, LEXIKOAK

 THAI-ENGLISH, Chalermnit Dictionary, M.L. Manich Jumsai C.B.E., 15,5x11, 369 or., Bangkok, Urterik gabe.

ENGLISH-THAI DICTIONARY,  Robertson’s Practical, Richard G. Robertson, B.S., M.S.Asia Books, 13x10,5, 321 or., Bangkok, 1969.

ESPAÑOL-TAILANDÉS, Rassamee Wipada Chantra, Krisanamis Petcharak Pramoonsab, Hispania, Don Libro, 19x14, 398 or., Madrid, 2000.

POCKET THAI DICTIONARY, Periplus, Compiled by Michael Golding and Benjawan Jai-Ua, 19x10,5, 88 or., Singapore, 2004.

 THAI ALFABETOA

THAI ALPHABET

 

  

 

Thai idazkerak (thai: อักษรไทย, àksǒn thai) berrogeita zortzi kontsonante ditu, hamabost bokal  sinbolo (thai: สระ, sàrà), konbinatuz gutxienez hogeita zortzi bokal forma ematen dituztenak eta lau tonu marka (thai: วรรณยุกต์ or วรรณยุต, wannayúk edo wannayút).

Kontsonanteak ezker-eskuin hirizontalki idazten dira, bokal sinboloak dagokion kontsonantearen gainean, behean, ezkerrean edo eskuinean egokituz edota posizio hauek konbinatuz.

Thai idazkera lao idazkera zaharraren oso antzekoa da, baina lao idazkera modernoa askoz zehatzago eta fonetikoagoa da.

 

 

Thai script (Thai: อักษรไทย, àksǒn thai) has forty-four consonants (Thai: พยัญชนะ, phayanchaná), fifteen vowel symbols (Thai: สระ, sàrà) that combine into at least twenty-eight vowel forms, and four tone marks (Thai: วรรณยุกต์ or วรรณยุต, wannayúk or wannayút).

Consonants are written horizontally from left to right, with vowels symbols arranged above, below, to the left or to the right of the corresponding consonant or in a combination of those positions.

The Thai script is very similar to the old Lao script, but the modern Lao script is more concise and more phonetic.

 

 

Symbol

Name

Royal Thai

IPA

Class

Thai

RTGS (meaning)

Initial

Final

Initial

Final

ก ไก่

ko kai (oilaskoa)

k

k

[k]

[k̚]

mid

ข ไข่

kho khai (arrautza)

kh

k

[kʰ]

[k̚]

high

ฃ ขวด

kho khuat (botila) [obsolete]

kh

k

[kʰ]

[k̚]

high

ค ควาย

kho khwai (ur bufaloa)

kh

k

[kʰ]

[k̚]

low

ฅ คน

kho khon (pertsona) [obsolete]

kh

k

[kʰ]

[k̚]

low

ฆ ระฆัง

kho ra-khang (kanpaia)

kh

k

[kʰ]

[k̚]

low

ง งู

ngo ngu (sugea)

ng

ng

[ŋ]

[ŋ]

low

จ จาน

cho chan (platera)

ch

t

[tɕ]

[t̚]

mid

ฉ ฉิ่ง

cho ching (platertxoak)

ch

[tɕʰ]

high

ช ช้าง

cho chang (elefantea)

ch

t

[tɕʰ]

[t̚]

low

ซ โซ่

so so (katea)

s

t

[s]

[t̚]

low

ฌ เฌอ

cho choe (zuhaixka)

ch

[tɕʰ]

low

ญ หญิง

yo ying (emakumea)

y

n

[j]

[n]

low

ฎ ชฎา

do cha-da orrazkera)

d

t

[d]

[t̚]

mid

ฏ ปฏัก

to pa-tak (akuilatu, xabalina)

t

t

[t̚]

[t]

mid

ฐ ฐาน

tho than (oinarria)

th

t

[tʰ]

[t̚]

high

ฑ มณโฑ

tho montho (Mandodari, character from Ramayana) dantzaria)

th

t

[tʰ]

[t̚]

low

ฒ ผู้เฒ่า

tho phu-thao (agurea)

th

t

[tʰ]

[t̚]

low

ณ เณร

no nen (monje nobizioa)

n

n

[n]

[n]

low

ด เด็ก

do dek (haurra)

d

t

[d]

[t̚]

mid

ต เต่า

to tao (dortoka)

t

t

[t]

[t̚]

mid

ถ ถุง

tho thung (poltsa)

th

t

[tʰ]

[t̚]

high

ท ทหาร

tho thahan (gudaria)

th

t

[tʰ]

[t̚]

low

ธ ธง

tho thong (bandera)

th

t

[tʰ]

[t̚]

low

น หนู

no nu (sagua)

n

n

[n]

[n]

low

บ ใบไม้

bo baimai orria)

b

p

[b]

[p̚]

mid

ป ปลา

po pla (arraina)

p

p

[p]

[p̚]

mid

ผ ผึ้ง

pho phueng (erlea)

ph

[pʰ]

high

ฝ ฝา

fo fa tapa)

f

[f]

high

พ พาน

pho phan (erretilua)

ph

p

[pʰ]

[p̚]

low

ฟ ฟัน

fo fan (hortzak)

f

p

[f]

[p̚]

low

ภ สำเภา

pho sam-phao (bela-ontzia)

ph

p

[pʰ]

[p̚]

low

ม ม้า

mo ma (zaldia)

m

m

[m]

[m]

low

ย ยักษ์

yo yak (erraldoia)

y

y

[j]

[j]

low

ร เรือ

ro ruea (itsasontzia)

r

n

[r]

[n]

low

ล ลิง

lo ling (tximua)

l

n

[l]

[n]

low

ว แหวน

wo waen (eraztuna)

w

w

[w]

[w]

low

ศ ศาลา

so sala (pabilioia)

s

t

[s]

[t̚]

high

ษ ฤๅษี

so rue-si ermitaua)

s

t

[s]

[t̚]

high

ส เสือ

so suea (tigrea)

s

t

[s]

[t̚]

high

ห หีบ

ho hip (kofrea)

h

[h]

high

ฬ จุฬา

lo chu-la (kometa)

l

n

[l]

[n]

low

อ อ่าง

o ang (arroa)

*

[ʔ]

mid

ฮ นกฮูก

ho nok-huk (hontza)

h

[h]

low

 

 

Goiko taulak erakutsitako ordena alfabetiko konbentzionala jarraitzen dio beheko taulari, koloredun blokeak eskuin-ezker eta goitik behera irakurriz.

 

 

The conventional alphabetic order shown in the table above follows roughly the table below, reading the coloured blocks from right to left and top to bottom.

 

 

 

Bilabial

Labio-
dental

Alveolar

Post-
alveolar

Palatal

Velar

Glottal

Nasal

 

[m]

 

 

[n]
ณ,น

 

 

 

[ŋ]

 

Plosive

[p]

[pʰ]
ผ,พ,ภ

[b]
*

 

[t]
ฏ,ต

[tʰ]
ฐ,ฑ,ฒ,ถ,ท,ธ

[d]
ฎ,ด*

 

 

[k]

[kʰ]
ข,ฃ,ค,ฅ,ฆ**

 

[ʔ]
***

Fricative

 

[f]
ฝ,ฟ

[s]
ซ,ศ,ษ,ส

 

 

 

 

[h]
ห,ฮ

Affricative

 

 

 

[tɕ]

[tɕʰ]
ฉ, ช, ฌ

 

 

 

Trill

 

 

 

[r]

 

 

 

 

Approximant

 

 

 

 

[j]
ญ,ย

 

[w]

 

Lateral

approximant

 

 

 

[l]
ล,ฬ

 

 

 

 

                             

 *At the end of a syllable บ and ด are devoiced, becoming pronounced as [p] and [t] respectively.

** ฃ and ฅ are no longer used. Thus, modern Thai is said to have 42 consonants.

*** Initial อ is silent and therefore considered as glottal plosive.

 

 

Kontsonante hauen artean, ฃ eta ฅ erabilgabeak kenduta, zazpi (ฉ ฌ ผ ฝ ห อ ฮ) ezin dira erabili amaieran eta beste 37ak jarraian daude sailkatuak

 

 

Among these consonants, excluding the disused ฃ and ฅ, seven (ฉ ฌ ผ ฝ ห อ ฮ) cannot be used as a final and the other 37 are grouped as following.

 

 

 

Bilabial

Labio-
dental

Alveolar

Post-
alveolar

Palatal

Velar

Glottal

Nasal

 

[m]

 

 

[n]
ณ,ญ,น,ร,ล,ฬ

 

 

 

[ŋ]

 

Plosive

[p]
บ,ป,พ,ฟ,ภ

 

 

[t]
จ,ช,ซ,ฎ,ฏ,ฐ,ฑ,ฒ,
ด,ต,ท,ธ,ศ,ษ,ส

 

 

 

[k]
ก,ข,ค,ฆ

 

[ʔ]*

Fricative

 

 

 

 

 

 

 

Affricate

 

 

 

 

 

 

 

Trill

 

 

 

 

 

 

 

Approximant

 

 

 

 

[j]

 

[w]

 

Lateral
approximant

 

 

 

 

 

 

 

 * The glottal plosive appears at the end when no final follows a short vowel

 Bokalak / Vowels

 

Symbol

Name

IPA

Royal

Variants

Similar Sound

implied a

a

u

u in "nut"

– –

implied o

o

o

 

oa in "boat"

–ร

tua ro *

ɔːn

on

orn

aun in "faun"; same as -อน

–รร

ro han *

ɑn

an

un

un in tun; same as -ัน

–รร–

ro han *

ɑ

a

u

u in "nut"; same as -ั-

–รรม

ro han with mo ma as closing consonant *

ɑm

am

um

um in "hum"; same as -ำ

–ว–

sara ua *

ua

ua

uar

ewe in "newer"

–วย

sara ua with yo yak as closing consonant

uɛj

uai

uay

uoy in "buoy"

–อ

sara o

ɔː

o

or, aw

aw in "saw"

–อ–

sara o with mai taikhu

ɔ

o

o, aw

o in "not"

–อย

sara o with yo yak as closing consonant

ɔːj

oi

oy

oy in "boy"

–ะ

sara a

a

u

u in "nut"

 

sara a in mai han-akat form

a

a

u

u in "nut"

–ย

sara a with yo yak as closing consonant

ɑj

ai

 

i in "hi"

–ว

sara ua

ua

ua

 

ewe in "newer"

–วะ

sara ua

uaʔ

ua

 

ewe in "sewer"

–า

sara a

a

ah, ar, aa

a in "father"

–าย

sara a with yo yak as closing consonant

aːj

ai

aai, aay, ay

ye in "bye"

–าว

sara a with wo waen as closing consonant

aːw

ao

au

ow in "now"

–ำ

sara am

ɑm

am

um

um in "sum"

 

sara i

i

i

 

y in "greedy"

–ว

sara i with wo waen as closing consonant

iw

io

ew

ew in "new"

 

sara i

i

ee, ii, y

ee in "see"

 

sara ue

ɯ

ue

eu, u, uh

u in French "du" (short)

 

sara ue

ɯː

ue

eu, u

u in French "dur" (long)

 

sara u

u

u

oo

oo in "look"

 

sara u

u

oo, uu

oo in "too"

เ–

sara e

e

ay, a, ae, ai, ei

a in "lame"

sara e with mai taikhu

e

e

 

e in "neck"

เ–ะ

sara e

e

eh

e in "neck"

เ–ย

sara oe with yo yak as closing consonant

ɤːj

oei

oey

u in "burn" + y in "boy"

เ–อ

sara oe

ɤː

oe

er, eu, ur

u in "burn"

เ–อะ

sara oe

ɤʔ

oe

eu

e in "the"

เ–

sara oe

ɤ

oe

eu, u

e in "the"

เ–ว

sara e with wo waen as closing consonant

eːw

eo

eu, ew

ai + ow in "rainbow"

เ–า

sara ao

aw

ao

aw, au, ow

ow in "cow"

เ–าะ

sara o

ɔʔ

o

orh, oh, or

o in "not"

เ–ย

sara ia

iːa

ia

ear, ere, ie

ea in "ear"

เ–ยะ

sara ia

iaʔ

ia

iah, ear, ie

ea in "ear" with glottal stop

เ–ยว

sara ia with wo waen as closing consonant

io

iao

eaw, iew, iow

io in "trio"

เ–อ

sara uea

ɯːa

uea

eua, ua, ue

ure in "pure"

เ–อะ

sara uea

ɯaʔ

uea

eua, ua

ure in "pure"

แ–

sara ae

ɛː

ae

a

a in "ham"

แ–ะ

sara ae

ɛʔ

ae

aeh, a

a in "at"

แ–

sara ae with mai taikhu

ɛ

ae

aeh, a

a in "at"

แ–ว

sara ae with wo waen as closing consonant

ɛːw

aeo

aew, eo

a in "ham" + ow in "low"

โ–

sara o

o

or, oh, ô

o in "go"

โ–ะ

sara o

o

oh

o in "poke"

ใ–

sara ai mai muan **

ɑj

ai

ay, y

i in "I"

ไ–

sara ai mai malai

ɑj

ai

ay, y

i in "I"

ro rue (short) *

rue

ru, ri

rew in "grew"

ฤๅ

ro rue (long) *

rɯː

rue

ruu

 

lo lue (short) *

lue

lu, li

lew in "blew"

ฦๅ

lo lue (long) *

lɯː

lue

lu

 

 * These are semi-vowels or diphthongs written with consonant symbols.

** Only 20 Thai words use sara ai mai muan (ใ). Other words use one of the /ɑj/ variants.

 Diakritikoak / Diacritics

 

Symbol

Name

Syllable composition and initial consonant class

Thai

RTGS

Vowel and final

Low

Mid

High

 

(ไม่มี)

(none)

long vowel or vowel plus sonorant

mid

mid

rising

 

(ไม่มี)

(none)

long vowel plus plosive

falling

low

low

 

(ไม่มี)

(none)

short vowel at end or plus plosive

high

low

low

 –่

ไม้เอก

mai ek

any

falling

low

low

 –้

ไม้โท

mai tho

any

high

falling

falling

 –๊

ไม้ตรี

mai tri

any

-

high

-

 –๋

ไม้จัตวา

mai chattawa

any

-

rising

-

 File:Thai tone rules.png

The five levels: high tone, rising tone, normal tone, falling tone, low tone. Empty circle: live syllable, full circle: dead syllable. Narrow ellipsis: short vowel, wide ellipsis: long vowel. Blue: low, green: middle, red: high initial consonant.