Kifuliruera

Language family: Niger-Congo, Atlantic-Congo, Volta-Congo,Benue-Congo, Bantoid, Southern, Narrow Bantu, Central, J, Shi-Havu (J.50) .

Language codes:

        ISO  639-1   -  

        ISO  639-2   -  

        ISO  639-3   -  

 

Beste izen batzuk (autoglotonimoa: ):

fulero alt fuliiru [FLR].

fuliiru  [FLR] hizk. Kongoko Errepublika Demokratikoa.

fuliru alt fuliiru [FLR].

kifulero alt fuliiru [FLR].

kifuliru alt fuliiru [FLR].

 

KONGOKO ERREPUBLIKA DEMOKRATIKOA

 

fuliiru (fuliru, kifuliru, fulero, kifulero) [FLR] 300.000 hiztun  (1999, SIL). Sud-Kivu Probintzia, Uvira Lurraldea, Uviraren ipar eta ipar-mendebaldea. Niger-Congo, Atlantic-Congo, Volta-Congo,Benue-Congo, Bantoid, Southern, Narrow Bantu, Central, J, Shi-Havu (J.50). Lexikoaren % 70 mashieraren antzekoa, % 90 kiNyindu eta jobaren antzekoa; elebitasuna swahilieraz.

 

Hizkuntza / lengua: kifuliruera / fuliiru / kifuliru / kifuliru.

Hiztunak / hablantes (1984): 200.000 (Ethnologue).

Herrialdea / país: Kongoko Errepublika Demokratikoa.

 

 

HISTORIA. Bafuliruarrak Uvira eskualdean bizi dira, Hego Kivun, Laku Handien eskualdeko probintzian, Zaireren ekialdean. Administratiboki, eskualde honek mendebaldetik Mwenga du mugakide, ipar-ekialde eta iparretik  Walungu, hegoaldetik  Fizi eta ekialdetik Burundi Errepublika. Bafuliruarrek kifuliruera mintzatzen dute. Hemengo hizkera Lemerakoa da, Uvira eskualdean ipar-ekialdeko herriarena. Eskualdearen iparraldean, Luvungi herriaren inguruan, kifuliruera maxierak oso mestizatua aurkitzen da. Ruzizi lautadako herrietan kirundieraren eragina oso nabarmena da. Guthrie-k hizkuntza hau D64 siglarekin sailkatu du; Lolemiren estudioetan J54  taldeko bezala agertzen da.

 

HIZKUNTZA. Ezaugarri nagusiak.

Fonetika. Bost bokal ditu.

Morfosintaxia.

Idazkera. Latindar alfabetoa.

 

 

HISTORIA. Los bafuliru viven  en la zona de Uvira, que pertenece al Sur de Kivu, provincia de la región de los Grandes Lagos, al este de Zaire. Administrativamente, esta zona está rodeada al oeste por la región de Mwenga, al noroeste y norte por la de Walungu, al sur por la de Fizi y al este por la República de Burundi. Los bafuliru hablan  el kifuliru. El habla estudiada es la de Lemera, pueblo situado al noroeste en la zona de Uvira. Al norte de la zona, en los alrededores del pueblo de Luvungi, el kifuliru está muy mestizado por mashi. La influencia de kirundi es muy evidente en los pueblos de la llanura de Ruzizi. Guthrie clasifica esta lengua bajo la sigla D64; los estudios de Lolemi la ponen en el grupo J54. 

 

 

 

LENGUA. Principales características.

Fonética. Posee cinco vocales.

Morfosintaxis.

Escritura. Alfabeto latino.

 

 

GRAMATIKAK, METODOAK, ESKULIBURUAK

 

PHONOLOGIE DU KIFULIRU, Langue bantoue du groupe  J. Bibliothèque de la Selaf-94,  Francis Jouannet, 24x15,5, 74 or., Paris, 1984.