Guyanera

 

GUYANERA

GUYANESE, GUAYANÉS, GUYANE FRANÇAISE

 

Language family: Creole, English based, Atlantic, Eastern, Southern.  

Language codes:

        ISO  639-1  -   

        ISO  639-2  -   

        ISO  639-3  gyn

Glottolog: creo1235.

Linguasphere: 52-ABB-av.  

 

Beste izen batzuk (autoglotonimoa: ):

french guianese creole french [FRE] hizk. Guyana Frantsesa.

guyanais alt french guianese creole french [FRE].

guyane alt french guianese creole french [FRE].

guyane creole alt french guianese creole french [FRE].

guyanese creole alt guyanese creole english [GYN].

guyanese creole english [GYN] hizk. Guyana; baita Surinam eta AEB ere.

guyanese english dial english [ENG].

guyennais dial languedocien [LNC].

languedocien [LNC] hizk. Frantzia. Ikus languedokera Europan.

patois french guianese creole french [FRE]

patwis french guianese creole french [FRE]

 

GUYANA FRANTSESA

 

french guianese creole french (guyanais, guyane, guyane creole, patois, patwa) [FRE] 50.000 hiztun (1977, SIL). Frantsesean oinarritutako kreolera, % 78an ulerkorra Santa Luziako kreolerarekin, % 77an Brasilgo karipuna kreolerarekin; hiztun gehienak elebidunak frantsesez graduren batean;  populazioaren heren batek  kreolera du ama hizkuntza hiriburuan; landa hizkuntza garrantzitsuena; jende eskolatu orok mintza dezake, baina erabilera ekiditen saiatzen da; estatus baxua; ez da eskoletan irakasten, kontrako mugimendu bat hasia da mamitzen, nolabaiteko deskreolerazioa ari da indartzen. Merkatal hizkuntza, hiztegia, gramatika.

 

GUYANA

 

guyanese creole engllish  (creolese, guyanese creole) [GYN] 650.000  hiztun agian (250.000 beltzak eta 400.000 hindustandarrak). Herrialde guztietako populazio osoa 700.000. Georgetown, kostaldea eta Rupununi Ibaiaren eskualdea; agian badira batzuk Guyana Frantsesean. Halaber mintzatua Surinam eta AEBetan ere. Creole, English based, Atlantic, Eastern, Southern.  Dialektoak: afro-guyanese creole, rupununi, indo-guyanese creole. Beharbada ulergarria ingelesean oinarritutako beste karibear kreoleekin. Windward eta Leeward Uharteetako eta Tobagoko kreoleen hurbilekoa; rupununiera agian hizkuntza bereizia da; rupununiera, berbice creole holandarra eta skepi creole holandarra mintzatzen dutenek  diote euren artean ez dutela inherenteki elkar ulertzen. Etxeko hizkuntza bezala geratuko da eta bere parean ingeles estandarra erabiliko da (M. Adler, 1977). Badago kreolera continuum bat ingeles estandarrarekin; jende gehienarentzat lehenengo edo bigarren hizkuntza, baina ez du estatus ofizialik. Gramatika.

 

SURINAM

 

guyanese creole english  (creolese, guyanese creole) [GYN] 50.000 hiztun (1986, SIL), agian badira batzuk Guyana Frantsesean. Creole, English based, Atlantic, Eastern, Southern.  Ikus sarrera nagusia Guyanan.

 

Hizkuntza / lengua: guyanera / guayanese / guyanés / guyane française.

Hiztunak / hablantes (2003): 750.000 (Ethnologue).

Herrialdea / país: Guyana Frantsesa, Guyana (Ingelesa), Surinam.

 

 

HISTORIA.

 

HIZKUNTZA. Ezaugarri nagusiak.

Fonetika.

   MorfosintaxiaA) Ez du generorik. B) Ez ditu bereizten izenaren singularra eta plurala. Mugatzaileak markatzen du plurala: liv-a ‘liburua’, liv-ya ‘liburuak’. C) Mugatzailea izenaren ondoren doa.

 

Idazkera. Latindar alfabetoa.

 

HISTORIA.

 

LENGUA. Principales características.

Fonética.

Morfosintaxis. A) La noción de género no existe. B) No distingue el nombre entre singular y plural. El determinante marca el plural: liv-a ‘el libro’, liv-ya ‘los libros’. C) El determinante se coloca directamente después del nombre.

Escritura. Alfabeto latino.

 

 

GRAMATIKAK, METODOAK, ESKULIBURUAK

 

ÉLÉMENTS DE GRAMMAIRE COMPARÉE FRANÇAIS-CRÉOLE, Chimen Lékol, Ibis Rouge Editions, Robert Damoiseau, 24x17, 175 or., Guyane,  2003.