a-saila Minangkabau | Gramateka

Minangkabau

MINANGKABAU, MINANGKABAU, MINANGKABAU

 

Language family:  Austronesian, Malayo-Polynesian, Western Malayo-Polynesian, Sundic, Malayic, Malayan, Para-Malay.

Language codes:

        ISO  639-1    -

        ISO  639-2    min

        ISO  639-3    Either:

                              min – Minangkabau

                              zmi – Negeri Sembilan Malay

 

Beste izen batzuk (autoglotonimoa: Baso Minangkabau, باسو مينڠكاباو):

minangkabau [MPU] hizk. Indonesia (Sumatra).

padang alt minangkabau [MPU].

minang alt minangkabau [MPU].

 

INDONESIA (Sumatra)

 

minangkabau (minang, padang) [MPU] 6.500.000 hiztun barne eginez 500.000 Jakartakoak. Populazioaren % 3,3 (1981, Moussay). Sumatraren mendebalde zentrala Padang inguruan eta indonesiar artxipelagoan. Erdiak hor nonbait Sumatraren zentrotik at bizi dira. Austronesian, Malayo-Polynesian, Western Malayo-Polynesian, Sundic, Malayic, Malayan, Para-Malay. Dialektoak: agam, pajokumbuh, tanah, si junjung, batu sangkar-pariangan, singkarak, orang mamak, ulu, kerinci-minangkabau. Indonesierarekin ez da ulerkorra. Muko-muko eta pekal ulergarriak izan daitezke minangerarekin. Badu literatura. SVO, eskola 1. eta 2. mailetan, baina testuak indonesieraz. Egunkariak, irrati-programak.

 

Hizkuntza / lengua: minangkabauera / minangkabau / minangkabau minangkabau.

Hiztunak / hablantes (2002): 8.500.000 (Wikipedia).

Herrialdea / país: Indonesia (Sumatra).

 

 

 

HISTORIA. Minangkabau astronesiar hizkuntza da, Sumatraren mendebaldean mintzatua, Riauren mendebaldean, Acech Regencyren hegoaldean, Bengkulu eta Jambiren iparraldean eta Indonesiako hainbat hiritako migrante minangkabauek, non sarri merkatariak diren eta jatetxedunak. Ipar Sumatraren kostaldeko probintzian lingua franca da, baita Aceh-en ere non hizkuntzari aneuk jamee deritzan. Malaysian ere mintzatzen da, bereziki Negeri Sembilanen.

 

1870az gero, holandar bilatzaileek minag hizkuntza latindartzen hasi ziren errazago ikasteko. 1980az gero, apenas publikatzen den ezer minangeraz, baina hedabide batzuek zutabe batzuetan erabiltzen dute. 1998az gero, ez da ezer publikatzen minangeraz, baina hizkuntzaren estudioa tesi eta seminarioen bidez jorratzen da.

 

 

HIZKUNTZA. Ezaugarri nagusiak.

Fonetika. A) Bost bokal ditu (a, e, i, o, u). B) Komenigarria da amaierako diptongoak osatzen dituzten bokal hurrenkerak eta bi silabatan aurkitzen diren bokal hurrenkerak ongi bereiztea.

Morfosintaxia. A) Ez dago deklinabiderik ezta buruz ikasi beharreko aditz jokorik ere. B) Izena, aditza eta adjektiboa bereiztea ez da beste hizkuntzetan bezain zehatz-argia. C) Hitz giltzarriak oso garrantzizkoak dira. D) Atzizkiak oso garrantzizkoak dira. E) Hona hemen minangkabaueraz lehen 10 zenbakiak: ciek (1), duo (2), tigo (3), ampek (4), limo (5), anam (6), tujuah (7), salapan/lapan (9), sapaluah (10).

Idazkera. Normalean latindar alfabetoan idazten da, baina baita arabiar alfabetoaren bertsio batean ere.

 

HISTORIA. La lengua minangkabau es una lengua astronesia, hablada en el oeste de Sumatra, en la parte oeste de Riau, sur de Aceh Regency, en la parte norte de Bengkulu y Jambi, y en diversas cidades a través de Indonesia por migrantes minangkabau, quienes a menudo comercian o llevan un restaurante. Es lingua franca también en la región costera de la provincia Sumatra Norte, también en Aceh donde la lengua es denominada aneuk jamee. También se habla en Malaysia, especialmente en Negeri Sembilan.

Después de 1870, los buscadores holandeses comenzaron a latinizar la lengua minang para estudiarla más fácilmente. A partir de 1980, es raro que se publique algo en lengua minang, pero algunos medios locales le reservan algunas columnas. A partir de 1998 nada se publica en minang. Sin embargo, el estudio de esta lengua es objeto de tesis y de seminarios.

LENGUA. Principales características.

Fonética. A) Posee 5 vocales (a, e, i, o, u). B) Conviene distinguir sucesiones de vocales formando diptongos finales de las sucesiones de vocales halladas en dos sílabas.

Morfosintaxis. A) No hay declinación no conjugación para memorizar. B) La distinción entre el nombre, el verbo y el adjetivo no es tan nítida como en la mayoría de los idiomas. C) Es importante la utilización de palabras clave. D) La sufijación es muy importante. E) Los 10 primeros números en minangkabau son: ciek (1), duo (2), tigo (3), ampek (4), limo (5), anam (6), tujuah (7), salapan/lapan (9), sapaluah (10).

Escritura. Se escribe corrientemente con alfabeto latino, pero también en una versión del alfabeto árabe.

 

 

GRAMATIKAK, METODOAK, ESKULIBURUAK

 

PARLONS MINANGKABAU, langue, littérature et culture de la societé matrilinéaire de Sumatra – Indonesia, l’Harmattan, Rusmidar Reibaud, gramatika eta hiztegia, 21,5x14, 271 or., Paris, 2004.

 

Parlons minangkabau liburuaren sinopsia:

 

         Le minangkabau est la langue parlée par l’ethnie du même nom à Sumatra en Indonésie.

Elle se distingue des autres ethnies  d’Indonésie par la filiation matrilinéaire. Les enfants appartiennent à la famille maternelle de leur mère. L’héritage  se transmet de mère en fille. Cette particularité perdure, bien que les Minangkabau soient connus comme des musulmans pratiquants. C’est la plus grande communauté appliquant encore la filiation matrilinèaire dans le monde.

On estime à environ huit millions le nombre de Minangkabau, dont prèsque la moitié vivent en diaspora. On peut les rencontrer presque dans toutes les grandes  villes en Indonésie, et même en Malaisie. Ils sont surtout  actifs dans l’enseignement, le commerce et la restauration.

Ce livre, accompagné d’une cassette audio, vous permettra de faire connaissance avec la langue et la culture de ce peuple original et très accueillant.

 

MINANGKABAUERA ALFABETOA

MINANGKBAU ALPHABET

 

 

Minangkabau hizkuntza arabiar idazkeraz

XIX. m.ko errege zigilu minangkabaua.

 

Minangkabauera ahoskera / Minangkabau pronunciation

 

 

Testu-lagina minangkabaueraz / Sample text in Minangkabau

 

Sadonyo manusia dilahiakan mardeka dan punyo martabat sarato hak-hak nan samo. Mareka dikaruniai aka jo hati nurani, supayo satu samo lain bagaul sarupo urang badunsanak.

Listen to a recording of this text by Sjinta Djoemiati

 

Itzulpena / Translation

 

 

Gizon-emakume guztiak aske jaiotzen dira, duintasun eta eskubide berberak dituztela; eta ezaguera eta kontzientzia dutenez gero, elkarren artean senide legez jokatu behar dute.

(Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsaleko 1. artikulua)

 

 

All human beings are born free and equal in dignity and rights. They are endowed with reason and conscience and should act towards one another in a spirit of brotherhood.
(Article 1 of the Universal Declaration of Human Rights)